WORKSHOP SOLEREN OVER VERSCHILLENDE PROGRESSIES

Tekst: Patrick Holleeder
Artikel uit Turning Wheel 2026-2

Voor vaak meer dan 80% bestaat een gemiddelde song uit diverse progressies van akkoorden (dat zijn bepaalde akkoorden die om muzikale reden zo gerangschikt zijn, dat ze samen een vaste combinatie vormen en daarbij goed na elkaar klinken (lees: oplossen) als zij in deze volgorde in een akkoordenschema geplaatst zijn) en voldoen aan de klankvoorstelling van de gemiddelde luisteraar.

De meest bekende progressie is de II-V-I progressie, waarbij de II een mineur 7-akkoord betreft, de V een dominant septiemakkoord is en de I een majeurakkoord. Ook in de quintencirkelserie hebben we hier uitgebreid bij stilgestaan. Sterker nog, we hebben ze allemaal doorgenomen! Als je eenmaal zo’n progressie in deze vaste volgorde herkent (qua geluid of op je bladmuziek), dan zou het wel leuk zijn om over zo’n setje van vaak 3 of soms meer akkoorden lekker te kunnen soleren.

Daarom in deze Turning Wheel een aantal mooie voorbeelden van een improvisatie over zo’n dergelijke II-V-I progressie. Zo’n progressie is trouwens ook goed te herkennen aan het feit, dat elk volgend akkoord in de lijn steeds (qua bastoon) een kwart hoger is.

Als je een bepaald lijntje op een gegeven moment beheerst, kun je deze vervolgens ook transponeren naar een andere toonsoort en dan voor elke andere progressie (ook in een andere song!) gebruiken. Gebruik hiervoor eventueel het onderstaand schemaatje.

Op deze manier ontstaan er talloze solo’s. Wel blijf je afhankelijk van het aantal maten dat een progressie in beslag neemt. Soms gaan er 4 maten overheen, maar soms ook maar 2. Dus dat bepaalt wel hoeveel ruimte er is voor een sololijntje er over heen.

Met een goede speeltechniek is op een gegeven moment niet eens meer te horen dat zo’n solootje van te voren is ingestudeerd of uitgezocht en het dus niet ter plekke spontaan is bedacht (dat is weliswaar de essentie van improviseren dat het ter plekke ontstaat). Maar als je er door geïnspireerd raakt, kun je hierdoor zelf wel weer eigen nieuwe lijntjes maken die wellicht wèl spontaan zijn.

Tot slot van deze workshop, mocht je alle regels van de volgende bladzijde herhaal-delijk geoefend en gespeeld hebben, begin dan eens een keer helemaal bovenaan en werk de hele pagina dan achterelkaar door af. Dan speel je als beloning ineens ‘spontaan’ het volledige schema van het beroemde nummer ‘All The Things You Are’, door menig Hammondorganist (ook bij onze club) uitgevoerd. Hoe lekker is het dat je dan over het hele akkoordenschema een puike solo kunt neerzetten. Heel veel succes en speelplezier hiermee!